Notatka z 21 stycznia 2013

Księga Mądrość Syracha, od rozdziału 13,1 do 18,7

R. 13 Świat dzieli się na bogatych i biednych. Ludzie powinni przystawać do podobnych sobie. Biedny, utożsamiany u Syracha z pobożnym i dobrym, nie powinien szukać towarzystwa możnych, spoufalać się z nimi, by nie zostać na koniec upokorzonym, skrzywdzonym i odtrąconym. Inną konsekwencją przebywania w otoczeniu bogatych, rozumianych tu jako grzeszników, może być upodobnienie się do nich (Kto dotyka smoły, ten się pobrudzi).

R. 14 W rozdziale tym przebrzmiewa już myśl, która znajdzie pełny wyraz w przykazaniu „Kochaj bliźniego swego jak siebie samego”. Brak szacunku dla samego siebie odbija się negatywnie na relacjach z innymi ludźmi – nie może dbać, szanować  i miłować bliźniego ten, kto jest zły dla siebie. Autor szczególnie piętnuje takie cechy jak zazdrość, chciwość i skąpstwo.

R. 15, 1-8 W szukaniu mądrości trzeba być zdeterminowanym. Kto szuka uparcie, posiądzie mądrość, a wraz z nią znajdzie on wesele i wieniec radości /i wieczną sławę odziedziczy.

R. 15, 11-20 Bóg stworzył człowieka jako istotę rozumną i wolną. Człowiek ma moc rozstrzygania o własnym życiu, nie tylko w kwestiach moralnych. Wolność ludzka nie jest jednakże wszechmocą (!). Wolności ludzkiej nie wolno utożsamiać z wolną wolą człowieka – wolność aktualizuje się w aktach woli, ale wola może być osłabiona przez np. różnego typu nałogi.

Bóg, szanując wolność człowieka, w konsekwencji dopuszcza również grzech. Ostatecznie jednak zawsze to człowiek decyduje co wybiera, w jaki sposób korzysta z danej mu wolności i jako istota rozumna ponosi za to odpowiedzialność: Jeżeli zechcesz, zachowasz przykazania (…). Położył przed tobą ogień i wodę, co zechcesz, po to wyciągniesz rękę. /Przed ludźmi życie i śmierć, co ci się podoba, to będzie ci dane.

R. 17 Człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boga – Stwórcy. Oznacza to, że człowiek nie tylko ma moc panowania nad światem, ale został wyposażony w jemu tylko właściwe władze duchowe, takie jak rozum (serce zdolne do myślenia), sumienie (położył oko swoje w ich sercu) wolna wola (dał im wolną wolę). Zdolność poznania prawdy i doświadczenie wolności są przywilejem człowieka jako istoty stworzonej na obraz Boga.

R. 18 Autor zestawia nicość człowieka wobec potęgi, wielkości i miłosierdzia samego Boga.

Anna B.

Notatka z 14 stycznia 2013

Mądrość Syracha,  rozdz. 6–12

Przestrogi i rady:
- szacunek dla ludzi starszych: „albowiem i oni nauczyli się od swoich ojców” (8,9);
- bardzo ważna jest przyjaźń z drugim człowiekiem, ale należy ostrożnie wybierać przyjaciół i wiedzieć, że nie każdemu warto i trzeba mówić o wszystkim, a już na pewno nie uciekać się do kłamstwa;
- podejrzewając swoich bliskich o niecne zamiary, zwykle powodujemy,  że zaczną postępować zgodnie z podejrzeniem, mimo że przedtem nie mieli tego zamiaru;
- każdy grzech rodzi się z pychy, a „początkiem pychy jest odstępstwo od Pana” (10,12);
- według autora fundamentalne znaczenie ma milczenie, ufność i wierność Bogu.
Wszystkie rady i wskazówki należy odnosić zarówno do życia  ziemskiego (materialnego), jak i duchowego.

Krystyna P.

Notatka z katechezy z 7 stycznia 2013

Mądrość Syracha

Jest to najdłuższa księga Pisma Świętego napisana w całości przez jednego autora, Jezusa, syna Syracha. Powstała około 190-180 r. przed Chrystusem. Księga nie ma planu, jest to luźny zbiór notatek, zawierający różne rodzaje literackie (przypowieści, anegdoty). W oryginale napisana była po hebrajsku i przełożona na grecki przez wnuka autora. Księga miała być dla Żydów zbiorem praktycznych wskazówek, pomagających żyć zgodnie z Bożym prawem.

PROLOG

Przedmowa – napisana przez tłumacza księgi na język grecki – nie jest uznana za tekst natchniony. Wnuk autora przetłumaczył słowa dziadka po przybyciu do Egiptu na użytek tamtejszej diaspory. Tłumaczenie nie było dosłowne, na co wskazuje już sam prolog.

Rozdział 1

•  Cała mądrość pochodzi od Boga. Jej źródłem jest Słowo Boga, przez które wszystko zostało stworzone.

Pan Bóg hojnie obdarza swoją mądrością tych, którzy jej pragną i poszukują.

•  Bojaźń Pańska to życie w poczuciu obecności Boga, Jego świętości, potęgi. Nie chodzi o bojaźń fizyczną ani o przerażenie wobec Jego wielkości. Patrzenie w  perspektywie Boga na siebie i na innych jest początkiem całej mądrości.

•  Naszą drogę do poznania Boga i Jego mądrości zaczynajmy od przestrzegania przykazań.

Rozdział 2

• Pan Bóg dopuszcza rożne doświadczenia po to, abyśmy zobaczyli nasze wnętrze. Cierpienie fizyczne, kryzys duchowy, wszelkie trudności są cennymi chwilami w naszym życiu, ponieważ pozwalają nam zweryfikować nasza wiarę i ukazują, co kryje nasze serce.

•    Jedynym sposobem na kryzys jest wierność Bogu, trwanie na modlitwie, udział w sakramentach.

Rozdział 3-4

•   Autor księgi pokazuje podstawowy model rodziny, jakie powinny być relacje pomiędzy jej członkami.

• Z powodu braku świątyni w diasporze, tamtejsi Żydzi pozbawieni byli możliwości składania ofiar przebłagalnych. Wypracowali sobie takie akty pobożności, jak jałmużna, które miały wynagradzać Bogu i bliźniemu brak miłości („Woda gasi płonący ogień, a jałmużna gładzi grzechy”, Syr 3,30).

Rozdział 4

Zachęta do walki o prawdę w myślach, mowie i uczynkach.

Rozdział 5

Wezwanie do nawrócenia. „Nie zwlekaj z nawróceniem do Pana (...), nagle bowiem gniew Jego przyjdzie”  (Syr 5,7).

W tym kontekście strach i wstyd przed przyznaniem się do winy i do szczerego wyznania swoich grzechów często są przeszkodą w powrocie do Boga. Wiara w miłość i miłosierdzie Boże niech będzie do tego przynagleniem.

Dagmara D.

Notatka z katechezy na Boże Narodzenie

1. Adwent to czas oczekiwania na przyjście Pana:

- w historii zbawienia to oczekiwanie na Mesjasza, które wypełniło się wraz z narodzeniem Jezusa;

- adwent eschatologiczny wiąże się z tajemnicą ponownego przyjścia Chrystusa; koncentruje się on na rzeczach ostatecznych, na sądzie i zbawieniu;

- adwent osobisty to oczekiwanie na przyjście Jezusa każdego dnia, w każdej chwili; On przychodzi do człowieka w Słowie Bożym, w liturgii mszy świętej, w sakramentach; jest to oczekiwanie duszy ludzkiej na wewnętrzne zjednoczenie z Bogiem.

Przeżywając adwent eschatologiczny, oczekując na ostateczne przyjście Jezusa Chrystusa, nie zwalniajmy się z codziennego przeżywania naszych osobistych adwentów, które mają zbliżać nas do Boga i przygotowywać na spotkanie z Nim.

2. „Zrodzony, a nie stworzony”.

Jezus Chrystus jest zrodzony z Ojca przed wiekami, odwiecznie [1]. Jest Mu równy co do natury, ale różny co do osoby. Gdyby Syn był stworzony, byłby kimś mniej doskonałym niż Stwórca, a więc nie byłby Bogiem. Termin „zrodzony” podkreśla równość w istocie („współistotny Ojcu”).

Narodzony był jako człowiek, w ciele, z Maryi. Jest to fakt historyczny.

Chrystus wciąż rodzi się w Kościele przez słowo. Ze słuchania słowa rodzi się wiara. Przez wiarę w sercu człowieka rodzi się Bóg.

3. Wcielenie Syna Bożego.

W wyznaniu wiary mówimy: „On to dla nas, ludzi, i dla naszego zbawienia zstąpił z nieba. I za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy, i stał się człowiekiem”. Zwróćmy uwagę na to (podkreślone) „i”. Grzech człowieka nie był przyczyną wcielenia; żadne zło nie może być przyczyną czy motywem działania doskonałego Boga. Wcielenie było w zamyśle Boga od wieków. Skoro jednak jesteśmy grzeszni, to Syn Boży, wcielając się, zechciał nas też odkupić.

I tak, Jezus Chrystus, odwieczny Logos, Syn Boga stał się człowiekiem, aby:

 - zjednoczyć w sobie dwie natury ludzką i boską:  w Jezusie  są dwie natury – Jezus jest w pełni człowiekiem i w pełni Bogiem;  Jezus był podobny do człowieka we wszystkim oprócz grzechu, ponieważ grzech nie należy do ludzkiej natury, ale jest wbrew naturze;

 - i dać człowiekowi odkupienie i zbawienie; odkupienie dokonało się przez śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa; wszyscy ludzie od stworzenia świata aż do jego końca zostali odkupieni przez tę jedną ofiarę ciała i krwi; zbawienie zaś jest wyborem każdego z nas; jest to nasz osobisty udział w odkupieniu; możemy skorzystać z tego daru, ale możemy też go odrzucić.

Kenoza, czyli uniżenie Boga, rozpoczęło się od zwiastowania i obejmuje wszystkie wydarzenia zbawcze aż do Zesłania Ducha świętego. W kluczu paschalnym należy odczytywać także Boże Narodzenie.

Właściwy sens tego wydarzenia pomaga zrozumieć, na przykład, ikona Narodzenia Pańskiego. W jej centrum widnieje Jezus leżący w grocie, w  żłóbku przypominającym grób, zawinięty w pogrzebowe opaski, co jest zapowiedzią Jego męki i śmierci. Obecność wołu i osła również jest symboliczna i według Ojców Kościoła oznacza naród wybrany i pogan, i wskazuje na to, że Chrystus narodził się, aby zbawić wszystkich ludzi.

4. Wigilia uroczystości Narodzenia Pańskiego w tradycji polskiej to dzień, w którym nie spożywamy pokarmów mięsnych. Nie ma teologicznego uzasadnienia dla zachowania postu w tym dniu, a zatem nie ma takiej konieczności.

Boże Narodzenie obchodzimy uroczyście tylko 25 grudnia. Kolejny dzień, 26 grudnia, zwany „drugim dniem Świąt Bożego Narodzenia” tak naprawdę jest świętem św. Szczepana. W Polsce jest to dzień wolny od pracy, ale nie jest to uroczystość, więc nie ma obowiązku uczestniczenia w tym dniu we mszy świętej.

Okres Bożego Narodzenia kończy się w niedzielę Chrztu Pańskiego. Jest to ostatni dzień, w którym uzasadnione jest śpiewanie kolęd i utrzymywanie świątecznych dekoracji.

[1] Bóg jest poza czasem znanym nam, ludziom; zrodzenie odwieczne oznacza, że zawsze jest Ojciec i Syn, nigdy nie było takiego momentu, w którym nie było Syna; obie te osoby boskie istnieją odwiecznie. Wyrażenie „przed wiekami” trzeba raczej rozumieć jako „przed zaistnieniem czasu”, a nie „dawno temu”.

Dagmara D. i Karolina S.

Następna katecheza - 7 stycznia 2013

Najbliższa katecheza odbędzie się dopiero po uroczystości Objawienia Pańskiego (tzw. Trzech Króli).
Zapraszamy 7 stycznia, 19.15, sala Kafarnaum!

Wszystkim życzymy pełnego łask czasu Bożego Narodzenia. Oby to był czas narodzenia się Boga w naszych duszach!

Katecheza na Boże Narodzenie

17 grudnia mieliśmy okazję wysłuchać specjalnej katechezy na Boże Narodzenie. Jej treść odpowiadała m.in. na następujące pytania:
1. Czym jest adwent? Czym jest nasz osobisty adwent?
2. Jaka jest różnica między zrodzeniem, o którym mowa we frazie "zrodzony, a nie stworzony", narodzeniem, wcieleniem i stworzeniem?
3. Jaki był efekt wcielenia Syna Bożego? Co to znaczy, że Chrystus jest w pełni Bogiem i w pełni człowiekiem?
4. Ile naprawdę trwa okres Bożego Narodzenia? Co z postem w wigilię uroczystości?

Notatka wkrótce.

Notatka z 10 grudnia 2012

Rozdz. 35,6-7

Czy nasz grzech zasmuca Pana Boga?

Takie podejście wynika z naszej emocjonalności, nie dotyka jednak istoty grzechu. Grzech jest śmiercią, zrywa nasza relację z Bogiem. Powoduje w nas cierpienie.

Kiedy cierpi ktoś kogo kochamy, cierpimy razem z nim. W takim kontekście możemy próbować zrozumieć, jak nasz grzech dotyka Boga.

Nasze grzechy nic nie ujmują z chwały Bożej, a nasze dobre uczynki nic mu nie dodają.

 Rozdz. 36-41

1. Sens cierpienia

Cierpienie często sprawia, że jesteśmy bardziej otwarci na Boga.

Otwieramy nasze uszy na Jego głos.

Cierpienie jest tajemnicą. Należy je przyjąć i trwać w ufności i wierze.

2.Opis piękna stworzenia jako dowód mądrości i miłości Boga

Gdy podziwiamy ład i piękno otaczającego nas świata, widząc w tym racjonalność i siłę Boga, łatwiej nam będzie odnaleźć Go w cierpieniu.

Rozdz. 42

Hiob już na ziemi został wynagrodzony za swoją sprawiedliwość. W całej pełni Boża sprawiedliwość objawi sie nam po skończeniu świata.

Dagmara D.