Katecheza 27 maja 2013

"Pieśń nad Pieśniami" cd.

Katecheza 20 maja 2013

"Pieśń nad Pieśniami"

Katecheza 13 maja 2013

Psalmy: 51, 32, 36, 103, 73 i 139.

Na katechezie zostały omówione psalmy, w których poruszony jest temat grzechu, skruchy, Bożego przebaczenia, Bożej miłości i miłosierdzia. Pokazują one, co dzieje się między człowiekiem, a Bogiem, w momencie grzechu i w momencie przebaczenia.

Ps 51

Jest to psalm typowo pokutny. Autorstwo przypisywano Dawidowi, jednak ostatnie wersety świadczą, że powstał on prawdopodobnie w trakcie niewoli babilońskiej.

Psalmista jest świadomy swojej grzeszności ("...i w grzechu poczęła mnie matka"), wie, że Bóg doskonale zna jego wnętrze i wszystkie jego przewinienia.

Osąd Boga o człowieku zawsze jest sprawiedliwy, ponieważ nic, co jest w sercu człowieka, nie jest przed Bogiem zakryte. Bóg zna nasze słabości, ale widzi też to wszystko, co jest w nas piękne.

Bóg może przemienić nasze serca i uwolnić nas od grzechu. Dokonuje się to przez krew Jezusa Chrystusa, którą zostaliśmy oczyszczeni.

"...niech się radują kości, któreś skruszył!" - kości w Starym Testamencie są symbolem miejsca, w którym znajduje się dusza człowieka.

Psalmista ma świadomość, że grzech prowadzi do oddzielenia od Boga ("Nie odrzucaj mnie od swego oblicza..."). Odwrócone oblicze Boga oznacza brak łaski.

Ostatnie wersety psalmu pokazują nową duchowość Narodu Izraelskiego. Odkrywa on, że Bogu nie zależy na ofiarach i całopaleniach, ale ważniejsze jest dla Niego pokorne i skruszone serce.

Ps 32

Psalm ten jest jakby kontynuacją Ps 51. Dopóki ukrywamy nasze grzechy i winy, w sercu mamy strach i niepokój. Kiedy jednak przyznamy się przed Bogiem do swojej słabości i Mu zaufamy, Bóg obdarzy nas swoją łaską.

Bóg nie pamięta naszych win i zapomina o naszych nieprawościach. Oczekuje od nas tylko tego, żebyśmy nie byli uparci, ale dali się Mu prowadzić. ("Nie bądźcie bez rozumu niczym koń i muł").

Ps 103

Psalm ten jest dopełnieniem dwóch poprzednich. Pokazuje pełną radość z Bożego miłosierdzia ("Błogosław duszo moja Pana" bo " Miłosierny jest Pan i łaskawy, nieskory do gniewu i bardzo łagodny").

Ps 73

Psalm pokazuje dylematy i pytania, które rodzą się w głowie każdego człowieka. Dlaczego ludziom żyjącym bez Boga często powodzi się lepiej niż tym, którzy zachowują Boża naukę? Odpowiedź na to pytanie, zrozumienie tajemnicy Boga, możliwe jest tylko wtedy, gdy będziemy na nasze życie patrzeć w perspektywie śmierci i wieczności.

Ps 36

Brak bojaźni Bożej, chęć budowania swojego życia bez Boga, życie w poczuciu, że wszystko mi się należy, prowadzi do grzechu. Co więcej może sprawić, że człowiek zatraci poczucie grzechu.

Ps 139

Jest to psalm człowieka, który naprawdę żyje w obecności Boga. Bóg przenika wszystko, zna dokładnie każdego z nas ("...wszystkie moje drogi są Ci znane"). Boża obecność w naszym życiu przepełniona jest miłością. To nie kontrola, ale czuła i troskliwa opieka ("Ty ogarniasz mnie zewsząd i kładziesz na mnie swą rękę").

Bóg jest z nami w każdym momencie naszego życia, nawet w największych ciemnościach naszego grzechu.("Gdy wstąpię do nieba, tam jesteś; jesteś przy mnie gdy się w Szeolu położę").

Dagmara D.

Katecheza 6 maja 2013

Na katechezie omówione zostały następujące psalmy: 23, 25, 29, 104, 42(41) oraz 137.

Notatka z katechezy 29 kwietnia 2013

Na katechezie omówione zostały następujące psalmy: 17, 19 i 22.

Psalm 22

Opis męki psalmisty przypomina pewne motywy z „Pieśni o Słudze Pańskim” (Księga Izajasza).

Dla Izraelitów psalm ten wyrażał pełne udręki wołanie o pomoc całego cierpiącego, zniewolonego narodu izraelskiego. Natomiast tradycja chrześcijańska od początku psalm ten odnosiła do męki i śmierci Jezusa Chrystusa. Jezus na krzyżu wypowiada tylko pierwsze słowa psalmu, ale w nich jest już obecna cała modlitwa psalmisty. Nie można słów „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?” interpretować w oderwaniu od pozostałych treści tego psalmu.

Wołanie, błaganie o wybawienie skierowane jest do pozornie milczącego Boga. Znamienne jest pytanie cierpiącego „czemuś” - psalmista nie podważa obecności Boga (A przecież Ty mieszkasz w świątyni), co więcej - jest  świadom, że Bóg w historii Izraela wielokrotnie działał (Tobie zaufali nasi przodkowie, zaufali, i Tyś ich uwolnił). Ból cierpiącego jest potęgowany przez powszechne wyszydzanie. Wyszydzanie modlącego się jest w rzeczywistości wyzwaniem rzuconym Bogu i przez to staje się kpiną z cierpiącego.

Ta lamentacja w drugiej części psalmu zmienia się w wyrażenie zaufania oraz w dziękczynienie. Bierze się ono z przekonania błagającego, że będzie wysłuchany. To ocalenie Kościół widział w zmartwychwstaniu. Zbawienie, które się dzięki niemu dokonało, ma charakter uniwersalny, tzn. obejmuje wszystkie krańce ziemi i wszystkie szczepy pogańskie. Owocem dzieła zbawienia jest ofiara dziękczynna – Eucharystia (ubodzy będą jedli do syta).

Warto podkreślić, że psalmista prosi Boga o ocalenie dla Jego chwały. Dlatego też krzyż Jezusa nie jest znakiem pohańbienia, ale objawieniem chwały Bożej.

 

Anna B.

Notatka z 4 lutego 2013

Księga Mądrość Syracha, wybrane fragmenty od rozdziału 24 do końca

R.24 Według autora księgi mądrość to nie tylko zdolność intelektualna, wiedza, którą zdobywa się przez całe życie (czyli tzw. doświadczenie życiowe) - po raz pierwszy mądrość utożsamiana jest ze Słowem Bożym, a więc tym wszystkim, co niesie Tora. Żaden naród, człowiek, nie jest pozbawiony mądrości, która jest darem Boga. Mądrość musiała mieć stałe odniesienie. W Jakubie – czyli w Izraelu – mądrość objęła dziedzictwo. Mądrość u Syracha ma cechy osobowe. Autor nie ma jednak odwagi przekroczyć pewnej granicy i dlatego mądrość nie jest do końca utożsamiana z Bogiem. Jest ona jednak odwieczna i nigdy istnieć nie przestanie.

Słowo Boga, które stało się Ciałem (prolog św. Jana), w rzeczywistości było odwiecznym Logosem, zrodzonym, a nie stworzonym. Jezus Chrystus, właśnie poprzez fakt zrodzenia, jednoczy w sobie naturę Boską i naturę ludzką. Zrodzenie oznacza równość co do godności (chociaż Ojciec i Syn są różnymi Osobami). Stworzenie natomiast nie jest równe stwórcy – raczej mu podlega.

Fragmenty rozdziału o mądrości są często czytane w święta Maryjne. Maryja jest bowiem pierwszą słuchaczką Słowa Bożego, która z wiarą przyjmuje Słowo Boga, rozważa je i jest mu posłuszna. Mądrość w Maryi znajduje swoją kwintesencję. Można powiedzieć, że Maryja uosabia niejako wszystkich mędrców, w istocie swojej jest mędrcem, jest mądrością uosobioną. W podobnym sensie fragment ten można odnieść do Kościoła.

R.28 W rozdziale o nienawiści widzimy już jakąś zapowiedź ewangelicznego „odpuść nam nasze winy jako i my odpuszczamy naszym winowajcom”. Przebaczenie jest aktem woli. Przebaczenie jest również w jakimś sensie rozliczeniem – angażuje zarówno krzywdziciela, jak i osobę pokrzywdzoną. Duchowe uzdrowienie ze zranienia dokonuje się w momencie przebaczenia i przeproszenia.

R.29 Autor podaje konkretne przykłady, propozycje, w jaki sposób można pomóc bliźniemu. Życie na obczyźnie, w obcym narodzie wiązało się z koniecznością, potrzebą solidarności ludzkiej (pożycz, ugość itp.). Elementarne gesty solidarności, wsparcia, były bardzo mocno akcentowane w początkach chrześcijaństwa. Szczególnie piętnowany był brak gościnności.

R.34 i 35 W rozdziale o prawie i ofiarach widzimy nawiązanie do tych fragmentów Starego Testamentu, w których jest mowa o tym, że Bogu powinno się składać w ofierze to, co najlepsze. W księdze Mądrość Syracha autor podkreśla, że składane Bogu ofiary powinny być wolne nie tylko od skazy fizycznej (nie sztuka dać na ofiarę zwierzę ułomne, okaleczone), ale że czymś jeszcze ważniejszym jest to, żeby ofiary nie były naznaczone żadną nieuczciwością.

R.38 W żałobie trzeba zachować rozsądek i nie popadać w rozpacz. Czas żałoby należy przeżywać w duchu wiary.

R.42 Oprócz mądrości zdobywanej przez doświadczenia życiowe, posiadamy też mądrość, którą  nabywamy poprzez obcowanie z naturą, jako że Bóg objawia się - w sposób naturalny - w swoich dziełach stworzonych.

Od R.44 Opis chwały Bożej (mądrości Bożej) w historii Izraela.

Anna B.

Notatka z 21 stycznia 2013

Księga Mądrość Syracha, od rozdziału 13,1 do 18,7

R. 13 Świat dzieli się na bogatych i biednych. Ludzie powinni przystawać do podobnych sobie. Biedny, utożsamiany u Syracha z pobożnym i dobrym, nie powinien szukać towarzystwa możnych, spoufalać się z nimi, by nie zostać na koniec upokorzonym, skrzywdzonym i odtrąconym. Inną konsekwencją przebywania w otoczeniu bogatych, rozumianych tu jako grzeszników, może być upodobnienie się do nich (Kto dotyka smoły, ten się pobrudzi).

R. 14 W rozdziale tym przebrzmiewa już myśl, która znajdzie pełny wyraz w przykazaniu „Kochaj bliźniego swego jak siebie samego”. Brak szacunku dla samego siebie odbija się negatywnie na relacjach z innymi ludźmi – nie może dbać, szanować  i miłować bliźniego ten, kto jest zły dla siebie. Autor szczególnie piętnuje takie cechy jak zazdrość, chciwość i skąpstwo.

R. 15, 1-8 W szukaniu mądrości trzeba być zdeterminowanym. Kto szuka uparcie, posiądzie mądrość, a wraz z nią znajdzie on wesele i wieniec radości /i wieczną sławę odziedziczy.

R. 15, 11-20 Bóg stworzył człowieka jako istotę rozumną i wolną. Człowiek ma moc rozstrzygania o własnym życiu, nie tylko w kwestiach moralnych. Wolność ludzka nie jest jednakże wszechmocą (!). Wolności ludzkiej nie wolno utożsamiać z wolną wolą człowieka – wolność aktualizuje się w aktach woli, ale wola może być osłabiona przez np. różnego typu nałogi.

Bóg, szanując wolność człowieka, w konsekwencji dopuszcza również grzech. Ostatecznie jednak zawsze to człowiek decyduje co wybiera, w jaki sposób korzysta z danej mu wolności i jako istota rozumna ponosi za to odpowiedzialność: Jeżeli zechcesz, zachowasz przykazania (…). Położył przed tobą ogień i wodę, co zechcesz, po to wyciągniesz rękę. /Przed ludźmi życie i śmierć, co ci się podoba, to będzie ci dane.

R. 17 Człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boga – Stwórcy. Oznacza to, że człowiek nie tylko ma moc panowania nad światem, ale został wyposażony w jemu tylko właściwe władze duchowe, takie jak rozum (serce zdolne do myślenia), sumienie (położył oko swoje w ich sercu) wolna wola (dał im wolną wolę). Zdolność poznania prawdy i doświadczenie wolności są przywilejem człowieka jako istoty stworzonej na obraz Boga.

R. 18 Autor zestawia nicość człowieka wobec potęgi, wielkości i miłosierdzia samego Boga.

Anna B.